سیستم نورپردازی با نور روز در موزه لوور
در ادامه، توضیحی فنی و جامع دربارهٔ سیستم نورپردازی با نور روز (Daylighting) در موزه لوور (Louvre Museum) و بهویژه در بخشهای اصلی آن (مثل هرم شیشهای لوور و گالریهای زیرزمینی) ارائه میدهم:
۱. مقدمه: هدف از نور روز در لوور
معمار اصلی بازسازی لوور، Ieoh Ming Pei (آی. ام. پی)، در دههٔ ۱۹۸۰ طراحی جدیدی ارائه داد که هدفش ترکیب نور طبیعی با معماری کلاسیک و معاصر بود.
هدفهای اصلی نورپردازی طبیعی در لوور عبارتاند از:
افزایش کیفیت ادراک بصری آثار هنری
کاهش مصرف انرژی در روز
ایجاد تجربه فضایی پویا با تغییرات نور در طول روز
کنترل دقیق شدت و جهت نور برای جلوگیری از آسیب به آثار
۲. اجزای اصلی سیستم نور روز در موزه لوور
الف) هرم شیشهای (The Glass Pyramid)
این سازه، ورودی اصلی موزه است و یکی از مهمترین عناصر نورگیر طبیعی محسوب میشود.
ویژگیهای فنی:
شامل ۶۷۳ عدد پنل شیشهای مثلثی و لوزی شکل است.
شیشهها از نوع Low-E laminated glass (شیشه چندلایه با پوشش بازتابنده حرارت) هستند.
ضریب انتقال نور مرئی (VLT): حدود 0.75 – 0.80
ضریب انتقال حرارت (U-value): حدود 1.6 W/m²K
عملکرد نوری:
نور روز را به فضای مرکزی زیرزمین (Cour Napoléon) هدایت میکند.
در زیر هرم، سطح بازتابنده و سقفهای نورگیر با لایههای نیمهشفاف وجود دارد که نور را پخش (Diffuse) کرده و از تابش مستقیم جلوگیری میکند.
نورگیرها با سیستم شیدینگ خودکار مجهز هستند تا در ساعات اوج تابش (ظهر تابستان) شدت نور کاهش یابد.
ب) حیاطها و گالریهای پیرامونی
در گالریهای اطراف، بهویژه بخشهای تاریخی، نور روز به صورت نور غیرمستقیم و فیلترشده وارد میشود.
روشهای استفاده:
1. نورگیرهای سقفی (Skylights) با فیلتر UV و IR
2. سیستمهای رفلهکننده (Light Shelves) که نور را به عمق فضا هدایت میکنند.
3. شفتهای نوری (Light Wells) که نور را از حیاط مرکزی به فضاهای زیرین هدایت میکنند.
ویژگیهای فنی:
شدت نور در سطح نمایش آثار: حدود 50 تا 200 لوکس بسته به نوع اثر (تابلو، مجسمه، شیء باستانی)
طیف رنگی کنترلشده: CRI > 90 برای حفظ رنگ واقعی آثار
دمای رنگ نور طبیعی تعدیلشده بین 4000 تا 5000 کلوین با فیلترهای نوری
ج) سیستم کنترل و یکپارچهسازی نور طبیعی و مصنوعی
برای حفظ یکنواختی روشنایی، نور روز با سیستم نور مصنوعی ادغام شده است.
سیستم کنترل:
سنسورهای لوکس و رنگ (Illuminance & Color Sensors) در هر گالری نصب شدهاند.
سیستم هوشمند (BMS – Building Management System) شدت نور مصنوعی را بر اساس میزان نور روز تنظیم میکند (Daylight Harvesting).
در ساعات عصر یا روزهای ابری، لامپهای LED یا فلورسنت با دمای رنگ مشابه نور روز فعال میشوند.
۳. تحلیل عملکرد نوری
شاخص فنی مقدار تقریبی توضیح
شدت متوسط نور روز در فضای ورودی 300–500 لوکس قابل کنترل با پردههای متحرک
شدت نور مجاز برای آثار حساس (نقاشیها، نسخ خطی) 50 لوکس طبق استاندارد CIE 157:2004
U-value شیشههای نورگیر 1.5–1.8 W/m²K برای کنترل انتقال حرارتی
ضریب سایهزنی (SC) 0.35–0.45 برای جلوگیری از خیرگی و گرمای اضافی
دمای رنگ نور (CCT) 4000–5000 K شبیه نور روز ابری
شاخص بازتاب رنگ (CRI) >90 نمایش دقیق رنگ آثار
۴. ملاحظات حفاظتی و اقلیمی
فیلتراسیون UV: استفاده از پوششهای ضد UV با جذب بیش از 99٪ پرتوهای مضر (زیر 380 نانومتر).
تهویه همزمان با نورگیرها: برای جلوگیری از تراکم رطوبت در زیر نورگیر.
پردهها و کرکرههای اتوماتیک: ساختهشده از جنس پارچه میکرومتخلخل با قابلیت عبور کنترلشده نور.
۵. نتیجهگیری فنی
نورپردازی طبیعی در موزه لوور نمونهای از طراحی ترکیبی میان هنر، معماری و فناوری نور است.
سیستم لوور:
نور روز را به شکل کنترلشده به فضاهای زیرزمینی میرساند.
با استفاده از شیشههای چندلایه، سنسورهای خودکار و بازتابهای غیرمستقیم، روشنایی پایدار و ایمن برای آثار هنری فراهم میکند.
با کاهش نیاز به نور مصنوعی در روز، مصرف انرژی را تا حدود 30٪ کاهش داده است.
#نورپردازی #نورپردازی_معماری #طراحی_نور #نورروز #Daylighting #موزه_لوور #معماری_لوور #مهندسی_روشنایی #طراحی_فضا #نورطبیعی #سیستم_نورگیر #شیشه_لومینوس #نورپردازی_موزه #کنترل_نور #طراحی_موزه #پروژه_نورپردازی #هورسان_تابان #HoursunTaban #معماری_داخلی #طراحی_سازه
